Crustacea

Als je lid bent van WEW log dan in om meer te zien.

Crustacea

De literatuurlijst voor Crustacea is behoorlijk omvangrijk, doordat tegenwoordig regelmatig invasies van exotische soorten optreden in Nederland. Dit speelt met name in de grote rivieren. Het actief bijhouden van literatuur is hier een vereiste om goed op de hoogte te blijven. Het tijdschrift Lauterbornia (ISSN: 0935-333-X, http://www.lauterbornia.de) maakt vaak als eerste melding van nieuwe en te verwachten soorten.
De Pauw & Vannevel (1991) is een goed startwerk voor het determineren tot op hoofdgroep (de sleutels leiden tot op orde, familie en soms op soort). Mede door het optreden van exoten zijn de sleutels niet meer compleet! De volgende groepen worden hier achtereenvolgens besproken: Branchiopoda, Branchiura, Mysidacea, Amphipoda, Isopoda en Decapoda.

Voor de Branchiopoda (Ano-, Noto- en Conchostraca) kan gebruik worden gemaakt van Flößner (1972) .

Van de Branchiura was vooralsnog alleen Argulus foliaceus uit Nederland bekend. Recent is echter een tweede soort (A. japonicus) voor Nederland ontdekt (Soes et al. (2010, sec. lit.) ). Een sleutel voor het onderscheiden van meerdere soorten wordt gegeven in Fryer (1982) .

Van de Mysidacea zijn recent enige nieuwe vertegenwoordigers uit de Nederlandse zoete wateren bekend geworden. Hierdoor is de sleutel van Borghouts-Biersteker (1969) niet meer compleet. Voor de brakke en zoute soorten voldoet deze publicatie nog wel. Met Eggers et al. (1999) kunnen de nieuwkomers Limnomysis en Hemimysis worden onderscheiden. Aanvullend kunnen Bacescu (1954, sec. lit.) en eventueel Holmquist (1972, sec. lit.) , Faase (1998, sec. lit.) en Komarova (1991, sec. lit.) worden gebruikt.

Voor de Amphipoda kan als basis Pinkster & Platvoet (1986) en Eggers & Martens (2001) worden gebruikt. Beide publicaties behandelen alle Amphipoda ten minste tot op familie, maar gaan niet voor alle families tot op soort. Pinkster & Platvoet (1986) geven goede Nederlandse determinatiesleutels, met figuren en beschrijvingen, maar door de komst van diverse exoten is de sleutel niet meer compleet. Eggers & Martens (2001) nemen in de sleutels wel alle in Nederland voorkomende of te verwachten exoten op, maar brakwatersoorten worden buiten beschouwing gelaten. Helaas worden in de determinatiesleutels soms weinig kenmerken gebruikt en beschrijvingen ontbreken. Als aanvulling kunnen de volgende werken voor een aantal groepen wenselijk zijn (als secundaire literatuur):

• Echinogammarus met Pinkster (1993, sec. lit.) en Van den Brink et al. (1993, sec. lit.) .
• Obesogammarus met Weinzierl et al. (1996) .
• Dikerogammarus met Carausu et al. (1953, sec. lit.) (in het Roemeens).
• Carausu et al. (1953, sec. lit.) (in het Roemeens) voor andere exoten uit het Donaugebied.

Voor een aantal taxa is aanvullende literatuur noodzakelijk:

• Corophiidae. Determinatie met Bousfield & Hoover (1997) en aanvullend Van den Brink & Van der Velde (1992, sec. lit.) en Lincoln (1979, sec. lit.) .
• Grondwateramphipoda. Schellenberg (1942) en Notenboom (1980) bieden de mogelijkheid voor determinatie van grondwateramphipoden, zoals Niphargus.

Voor de Isopoda van zoet, brak en zout water is recent een compleet determinatiewerk voor Nederland verschenen: Huwae & Rappe (2003) . Als aanvulling kunnen de volgende werken wenselijk zijn:

• De Asellidae worden beter behandeld in Tolkamp (1982, sec. lit.) dan in Huwae & Rappe (2003) . In laatstgenoemde is het onderscheid van beide Proasellus soorten op basis van de vrouwelijke tweede pleiopoden onjuist; hiervoor kan alleen de koptekening worden gebruikt.
• Kelleher et al. (2000) en Veuille (1979) voor Jaera istri.

Tanaidacea zijn een zeer grote groep met vooral mariene vertegenwoordigers. Recent is een exoot voor Nederland en Belgie vastgesteld die zelfs tot in zoet water kan doordringen, te weten Sinelobus stanfordi (Van Haaren & Soors (2009) ). Voor de determinatie van deze soort wordt dan ook doorverwezen naar dit artikel. Holthuis (1956, sec. lit.) geeft informatie over de tot dan toe bekende Nederlandse soorten en Holdich & Jones (1983, sec. lit.) geven determinatiesleutels tot de Britse Tanaidacea. In beide artikelen ontbreekt echter de eerder genoemde exoot.

Van de Decapoda is voor de krabben en garnalen Holthuis et al. (1986) benodigd; aanvullend voor de krabben kan Adema (1991) worden geraadpleegd.
Voor de Palaemonidae dient echter Udekem d`Acoz, d` et al. (2005) te worden gebruikt, o.a. voor de herkenning van Palaemon macrodactylus.
De rivierkreeften, waarvan diverse exoten in Nederland worden aangetroffen, zijn goed te determineren met Koese & Soes (2011) . De Europese rivierkreeften inclusief exoten worden behandeld door Souty-Grosset et al. (2006) .

Toegevoegd

Bamber (2014) , Jourde et al. (2013) , Zettler & Zettler (2017) , Faasse (2011) , Ruffo et al. (2014) , Zucchi & Zucchi (2005) , Stichting EIS-Nederland & Bureau Waardenburg (2008)

Primaire literatuur

Bamber (2014) , Borghouts-Biersteker (1969) , Bousfield & Hoover (1997) , Eggers & Martens (2001) , Eggers et al. (1999) , Flößner (1972) , Fryer (1982) , Holthuis et al. (1986) , Huwae & Rappe (2003) , Jourde et al. (2013) , Notenboom (1980) , Pinkster & Platvoet (1986) , Schellenberg (1942) , Souty-Grosset et al. (2006) , Barnes (1994) , Zettler & Zettler (2017) , Van Haaren & Soors (2009) , Koese & Soes (2011) , Stichting EIS-Nederland & Bureau Waardenburg (2008) , Udekem d`Acoz, d` et al. (2005)

Secundaire literatuur

Adema (1989) , Adema (1991) , Bacescu (1954) , Birstein (1964) , Van den Brink et al. (1993) , Carausu et al. (1953) , Faase (1998) , Faasse (2011) , Hayward & Ryland (1995) , Henry & Magniez (1983) , Holmquist (1972) , Holthuis (1956) , Huwae (1977) , Kelleher et al. (2000) , Komarova (1991) , Lincoln (1979) , Pinkster (1993) , Pöckl (1988) , Ruffo et al. (2014) , Tolkamp (1982) , Veuille (1979) , Weinzierl et al. (1996) , Zucchi & Zucchi (2005) , Van den Brink & Van der Velde (1992) , Gledhill et al. (1993) , Holdich & Jones (1983) , Soes et al. (2010)

 

---