Wiki Ecologische Waterbeoordeling WEW-lid? Log dan vooral in:
A. Algemeen deel   |  volgende 
  Geschiedenis
Lezen
Bewerken
Overleg

1. Inleiding

Aanleiding

De WEW, Werkgroep Ecologisch Waterbeheer (voorheen: WBW, Werkgroep Biologische Waterbeoordeling) maakt zich al jarenlang warm voor het gebruik van planten en dieren bij de beoordeling en het beheer van oppervlaktewater. Zie daarover ook de pagina Geschiedenis. Met de komst van de KRW zijn maatlatten ontwikkeld waarmee de ecologische toestand aan de hand van voorkomende planten en dieren kan worden beoordeeld. Deze maatlatten geven echter alleen een kwaliteitsoordeel: de toestand is goed, matig, onvoldoende of slecht. Er wordt geen diagnose gesteld en geen analyse van het ecosysteem gemaakt. Er wordt, met andere woorden, geen indicatie gegeven over de aard van de oorzaken van een onvoldoende kwaliteit. Daarmee wordt het ook moeilijk om maatregelen te formuleren om de kwaliteit te verbeteren. Wat is immers het knelpunt?

Grofweg zijn er twee manieren om een ecosysteem (bijvoorbeeld een watersysteem) te analyseren:

-via abiotische factoren

-via de indicatiewaarde van de soorten


We willen de informatie die in de soorten besloten zit een grotere rol geven binnen de systeemanalyse. Er is heel veel kennis over de indicatiewaarde van soorten. Maar ook combinaties van soorten, hogere taxa of het ontbreken van soorten kunnen heel informatief zijn.

Veel ecologische kennis zit in de hoofden van analisten en ecologen. Elke situatie is uniek en de indicatiewaarde van een soort hoeft niet altijd hetzelfde te zijn. Een menselijk hoofd houdt hier als vanzelf rekening mee. De interpretatie van de ecoloog is wel subjectief. Het handig het oordeel te objectiveren.


Hiervoor zijn verschillende instrumenten (of in het Engels "tools") ontwikkeld. Hierin zijn meestal de indicatiewaarden per soort gestandaardiseerd, en worden deze waarden op een vaste manier verrekend. Naast biologische parameters (gegevens van planten en dieren), gebruiken de instrumenten soms ook abiotische parameters (chemische stoffen, hydrologische en morfologische kenmerken) en soms van een combinatie van beide. De WEW wil deze instrumenten onder de aandacht brengen. We willen ecologen en andere medewerkers die betrokken zijn bij het beheer van oppervlaktewater een handreiking bieden hoe een diagnose van een aquatisch ecosysteem uitgevoerd kan worden. Wat zijn de achterliggende ecologische principes, welke instrumenten zijn beschikbaar, wat kun je er mee en wat niet, en hoe moet je de resultaten interpreteren.


Online handboek

Hiertoe is binnen de WEW een themagroep opgericht die zich met bovenbeschreven problematiek bezighoudt. Er is besloten een handboek op te stellen waarin we zoveel mogelijk op het gebied van ecologische waterbeoordeling willen opnemen. Er is gekozen het handboek in digitale vorm, online, en als een soort wiki op te stellen. De redenen hiervoor zijn:
  • In het handboek moeten veel onderwerpen behandeld worden. Het maken van een compleet handboek als hard-copy zou erg veel tijd en geld kosten. Door te werken met een online versie kunnen teksten die klaar zijn, direct gepubliceerd en gebruikt worden.
  • Meerdere mensen kunnen tegelijk naar teksten kijken en die zo nodig bijwerken. Op flexibele wijze kunnen we zo de kennis van meerdere personen bundelen.
  • De ontwikkelingen rond ecologische waterbeoordeling gaan snel. Een online versie biedt de mogelijkheid om voortdurend nieuwe ontwikkelingen toe te voegen, zodat het handboek up-to-date blijft.

Doel

Het doel van het handboek is een zo compleet mogelijk en up-to-date overzicht te geven van alles op het gebied van ecologische waterbeoordeling. Daarbij willen we een handreiking geven hoe ecologische waterbeoordeling uitgevoerd kan worden. Het gaat daarbij niet alleen om het vaststellen van de ecologische kwaliteit, maar ook om het stellen van een diagnose, het benoemen van knelpunten en het richting geven aan maatregelen.

Leeswijzer

Onder het menu 'Algemeen' wordt onder andere een overzicht gegeven van de geschiedenis en mogelijke toekomst van ecologische waterbeoordeling. In het technisch deel komen verschillende onderwerpen aan bod:
  • Een overzicht van masterfactoren die van dominant belang zijn bij het functioneren van aquatische ecosystemen. Op basis van deze masterfactoren zijn watertypen te onderscheiden.
  • Een overzicht van de watertypen, die op basis van bovengenoemde masterfactoren te onderscheiden zijn. Daarbij wordt per watertype toegelicht welke ecologische mechanismen van belang zijn, welke biologische groepen goed gebruikt kunnen worden bij beoordeling en diagnose, en welke instrumenten beschikbaar zijn.
  • Een overzicht van instrumenten die gebruikt kunnen worden bij ecologische beoordeling en diagnose.
  • Een overzicht van biologische groepen: hun kenmerken en hun rol bij ecologische beoordeling en diagnose.

Werkwijze

De inhoud van de teksten kan op dit moment alleen door leden van de WEW gemaakt worden. Om teksten te maken of te wijzigen is inloggen verplicht en alleen leden van de WEW hebben een wachtwoord. Teksten die gereed zijn en door minimaal één tweede lezer gecontroleerd zijn, worden openbaar gemaakt. Iedereen kan die teksten dan inzien (maar niet wijzigen).

 

 


Bijgewerkt: 22 januari 2016   door: Bart Achterkamp - versie 7
Grootste bijdrage door: Reinder Torenbeek ( 81 % )
Tweede lezer: Ronald Bijkerk
Openbaar: voor iedereen zichtbaar